السيد مرتضى العسكري ( مترجم : محمد جوادى كرمى )
14
أحاديث أم المؤمنين عائشة ( نقش عايشه در تاريخ و احاديث اسلام ) ( فارسى )
سخنش از دل برمىخاست ، و آن جز سروش آسمانى ، كه خداى بزرگ به گوش دلش فرو مىخواند چيزى نبود ، ايزد در قرآن وى را ستوده ، و از سيرتش به نيكى ياد كرده و فرموده است : « تو . داراى اخلاقى عالى هستى « 1 » ! » بنابراين آنچه از اين دو مصدر معتبر سرچشمه گرفته باشد ، حقيقتى محض و آشكار است كه شك و ترديدى در آن راه نخواهد داشت . و هر چه كه از آن دو مصدر نيامده باشد ، دستخوش ارزيابى و انتقاد و خردهگيرى قرار خواهد گرفت و بر آن جرح و تعديل روا خواهند داشت و به زشت و زيبايش زبان بحث و انتقاد خواهند گشود . . . شايد خوانندهى بينا و تيزهوش ، هدف ما را از نقل سخنان آن صحابى جليلالقدر كه بيان خويش را با چنان گفتار حكيمانهاى آغاز مىنمود دريافته باشد . او ! هنگام بازگوئى معالم دين و تشريح قوانين مقدس اسلام ، بدينوسيله توجه شنونده را مستقيماً به كتاب خدا و سنت پيامبرش جلب ، و آنان را به پيروى از آن دو دعوت مىكرد . كتابى كه بر الفاظ و عبارات و ترتيب و صورت ظاهرش همگان متفقند و اختلاف و دو دستگى ندارند ، و سنت و روشى كه بايد بتواتر از مردانى پاكدامن و پارسا از پيامبر بزرگ رسيده باشد ، مردانى كه در سر آن نبودند تا دروغى به پيامبر اسلام بندد و خلافى به وى نسبت دهند ! حق و طرفدارى آن را بشناسيم مطلب ديگرى كه از آن گفتار حكيمانه و صادقانه دستگير ما مىشود اين است كه اين دو مصدر با اين كيفيت از هر چون و چرائى مصون و محفوظ بوده راه انتقاد و جرح و تعديل برويشان بسته است در حالتى كه به غير از آنها دستخوش ارزيابى است ، كه ما به كمك عقل و راهنمايى خرد دربارهى آنها حكم صادر مىكنيم ، و با بحث و انتقاد به صرافى آنها مىپردازيم ؛ تا درست را از نادرست ، و گوهر را از خرمهره ، و حقيقت را از دروغ بازشناسيم ، و در اين راه ، در برابر مصادر و گويندگان آنها - گرچه در جامعهء اسلامى صاحب مقام و منزلتى ، و در بين مردم داراى شأن و شوكتى باشند
--> ( 1 ) - سوره قلم آيه 4 . . . إِنَّكَ لَعَلى خُلُقٍ عَظِيمٍ . . .